هشیاری کارآفرینانه

کارآفرینان و نقش آنها در اقتصاد:

 كارآفرينان نقش بسيار مهمي در اقتصاد ايفا مي­كنند. آنها با هدف­گيري فرصت­ها و اقدام به بهره­برداري آنها، فرايند توليد بازار و تحقق نيازهاي اجتماعي و اقتصادي را به كار مي­اندازند. اما در حال حاضر ما فاقد درك عميقي از اين كه چرا بعضي از افراد قادر به تشخيص فرصت­هايي هستند كه اكثر مردم قادر به ديدن آنها نيستند، هستيم، این تفاوت را هشیاری کارآفرینانه می­نامند.

   كارآفريناني كه قابليت هشياري بالايي دارند، مي­توانند اطلاعات جديد بيشتري كسب كنند و با پردازش­هايي كه بر روي آنها انجام مي­دهند، شانس بيشتري براي تشخيص فرصت­هاي كارآفرينی دارند.

   كارآفرين فرصت­ها را با «هشيار بودن» و «آگاه شدن» از فرصت­هايي كه در بازار ارائه مي­كند، تشخيص مي­دهد. اين مشخصه ويژه كارآفرينانی است كه قادرند فرصت­هايي را براي رسيدن به سود درك كنند؛ به عبارت ديگر، آنها می­دانند كجا مي­توان كالايي را به قيمت بالاتر از آنچه خريداري مي­شود، فروخت. اين ويژگي كارآفرينان، هشياري نامیده می­شود.

   

چگونه می­توانم هشیاری کارآفرینی را در خودم تقویت کنم؟ 

   اولین باری که به فکر راه­اندازی یک کسب و کار موفق برای خودم بودم، سعی کردم آموزه­های مختلفی که از کلاس­های دانشگاهی، سمینارها و کارگاه­های تخصصی و همچنین مطالبی که از کتب­ مختلف در فیلد کاری خودم دریافت کردم را به کار بگیرم، و هم اکنون چکیده آنها را در مورد هشیاری کارآفرینانه در این مقاله با شما به اشتراک می­گذارم.

     در بین همکارانم، افراد زیادی را می­شناسم که بدون داشتن آگاهی و مهارت لازم، در پی کارآفرینی و کسب وکار در حوزه سلامت روان هستند. اما آنها و بسیاری از افراد دیگر که با حجم زیادی از اطلاعات در حوزه کاری خودشان روبه رو هستند، یک راز مهم راجع به هشیاری کارآفرینانه را نمی­دانند. برای اینکه هر فرد بتواند در حوزه کاری خودش، درست و دقیق نیازسنجی کند باید چهار کلمه کلیدی را همواره در ذهنش مرور کند.

  

الان که این مقاله را می­خوانید، شاید دوست داشته باشید که هر چه سریعتر به این چهار کلید طلایی در هشیاری کارآفرینانه دست پیدا کنید، اما غافل از اینکه صرفا دانستن این چهار کلمه کمک زیادی به شما نخواهد کرد. من به عنوان یک روانشناس کارآفرین، از وقتی که این نوع نیازسنجی را آموختم، دو سال پیاپی در هر کجا که حضور پیدا کردم، اعم کلینیک، کلاس­های آموزشی، در هنگام تدریس، در مواجهه با مراجع در اتاق درمان و حتی در جمع­های دوستانه و خانوادگی؛ همواره چهار کلید طلایی را همراه خود داشتم و تک به تک مواردی را که در ذهنم به خلق یک ایده تجاری، منجر می­شد را در جدول ایده­یابی خودم یادداشت کردم.

   روزها و هفته­ها و ماه­ها می­گذشت و من علاوه بر کارهای جانبی دیگر به خلق ایده­هایی که حاصل همین نوع از نیازسنجی است می­پرداختم. شاید باورتان نشود، اما بسیاری از مخاطب­های صفحه اینستاگرام من بارها و بارها بازخود می­دادند که ما از شما بسیار ایده گرفتیم. در ابتدا خیلی ناراحت میشدم اما کمی که گذشت به این باور رسیدم که ذهن خلاق همواره می­تواند، ایده­های نو بسازد و یادتان باشد که هیچ وقت برای اقدام کردن و تحقق بخشیدن به آرزوهایتان دیر نیست. حتی اگر ایده­ای که به ذهن­تان می­رسد به ظاهر تکراری باشد.

در هر حالت شما می­توانید با این روش نیازسنجی، نه تنها ایده­های ذهنی خودتان را به محصول تجاری تبدیل کنید، بلکه می­توانید از ایده­های پیش­کسوتان صنف خودتان، الهام بگیرید و به خلق آثار جدید دست پیدا کنید.

رویکرد پردازش اطلاعات در هشیاری کارآفرینانه:

   رويكرد پردازش اطلاعات سه ديدگاه را باهم تلفيق كرده است:

1) نحوه جستجوي اطلاعات توسط افراد (بعد جمع­آوري اطلاعات)،

2) چگونگي عكس العمل افراد به اين اطلاعات تازه كسب شده (بعد انتقال اطلاعات) و

3) درنهايت اينكه چرا بعضي افراد قادر به كنارگذاشتن اطلاعات كم اهميت، و ذخيره و استفاده از اطلاعات مهم در شناسايي فرصت­هاي سودآور كسب و كار هستند (بعد انتخاب اطلاعات).

   در رويكرد پردازش اطلاعات به هشياري كارآفرينانه، دانش پيشين به عنوان ورودي ازجنس اطلاعات مطرح است. در فرايند هشياري، تمامي پردازش­ها روي اطلاعات انجام مي­گيرد؛ بنابراين كارآفريناني كه دانش پيشين بیشتري دارند، داراي اطلاعات گسترده­تري هستند و اين مسئله هشياري كارآفرينانه بالايي را به ارمغان مي­آورد.

   اصلي­ترين عامل فرايند شناسايي فرصت براي كسب و كارهاي خدماتي، هشياري كارآفرينانه است. بخش شايان توجهي از داشتن روحيه هشياري كارآفرينانه، متكي بر شايستگي­هايي است كه به صورت اكتسابي يا ذاتي در كارآفرينان نمایان می­شود.

   

زماني كه كارآفرينان توانايي تشريح مدل انجام دادن يك رفتار و پيامدهاي آن رفتار را داشته باشند، با استفاده از اين اطلاعات رفتارهاي خود را در زمينه كشف فرصت­هاي جديد هدايت مي­كنند. افراد با شايستگي­هاي بالاتر كارآفرينانه، سطح بالاتري از هشياري كارآفرينانه دارند و خود را بهتر در معرض فرصت­هاي كارآفريني نهفته در تعاملات اجتماعي قرار مي­دهند.

  شناسايي و انتخاب فرصت­هاي مناسب براي ايجاد كسب و كارهای جديد مهم­ترين توانايي يك كارآفرين موفق است. خصيصه­هاي شخصيتي، شبكه­هاي اجتماعي و دانش قبلي به عنوان پيش زمينه هشياري كارآفريني نسبت به فرصت­هاي تجاري مي­باشند.

    هشياري كارآفرينانه به نوبه خود، شرط لازم براي موفقيت در شناسايي فرصت­هاست. مفهوم هشياري كارآفرينانه، يكي از مفاهيم اساسي و بالقوه ارزشمند در كارآفریني است. تشخيص فرصت به طورعمده حياتي ترين قدم اوليه در فرايند كارآفرينانه محسوب مي­شود و بقيه مراحل در پي آن مي­آیند. اين ويژگي كارآفرين است كه وي را از بقيه جدا مي­كند؛ هشياري وي مي­تواند اطلاعات را جمع آوری كند، ارتباطات بين آنها را كشف كند و فرصت­هاي بهتر را انتخاب كند.

     كارآفريناني كه قابليت هشياري كارآفرينانه بالايي دارند، مي­توانند اطلاعات جديد بيشتري كسب كنند و با پردازش­هايي كه بر روي آنها انجام مي­دهند، شانس بيشتري براي تشخيص فرصت­هاي كارآفرينانه دارند. كارآفريناني كه در فرايند تشخيص فرصت، از هشياري و يادگيري كارآفرينانه مناسبي برخوردارند، از دانش پيشين خود بهره برداري بهتر و اثربخشي بیشتري مي­كنند.

   

چرا بعضي از افراد، از توانايي كشف فرصت­هاي كارآفرينانه برخوردارند و سايرين اين توانايي را ندارند؟

 پژوهش ها حداقل دو عامل را شناسايي كرده اند كه عبارتند از:

1- برخورداري از اطلاعات قبلي لازم براي شناسايي يك فرصت.

2- ويژگي­هاي شناختي لازم براي ارزش قائل شدن براي آن اطلاعات.

   در برخی نظریه­های هشیاری کارآفرینی سه بعد مکمل به عنوان شاخص­ها مطرح می­شود.

 

شاخص­های هشیاری کارآفرینانه عبارتند از:

1- پويش و جست­ و جو (تلاش مداوم برای جست وجوي ايده­هاي جديد و پايش دائمي محيط و جست و جوي اطلاعات جديد و تغييراتی كه ديگران نديده­اند).

2- برقراري روابط و پيوندها (دريافت و به­كارگيري اطلاعات جديد، خلاقيت و ايجاد روابط منطقي).

3- ارزشيابي و قضاوت (ارزيابي و تخمين درمورد اينكه آيا يك فرصت ويژه از اطلاعات جديد ناشي مي­شود).

پویش و جست و جو، همان تلاش مداوم برای نیازسنجی و خلق ایده­های جدید است، همان طور که قبلا هم اشاره کردم، برای نیازسنجی همه ما به چهار کلید طلایی نیاز داریم.

در این بخش از مقاله، می­خواهم آن چهار کلید را در اختیارتان قرار دهم. در هر صنفی که هستید و به دنبال راه­اندازی کسب و کار اینترنتی هستید، لطفا همواره این چهار کلمه را در ذهن خود داشته باشید.

   1) مشکلات مشتریان شما.

  2) ترس­های مشتریان­تان.

  3) اجبارهای مشتری­هایتان.

4) رؤیاهای مشتریان.  

من همواره در طی سالهای اولیه­ای که به دنبال راه­اندازی کسب و کار خودم بودم، با داشتن یک کلمه رمز از این چهار کلید، برای خودم شاه کلید ساخته بودم. در مواجهه با موقعیت­های مختلف شاه کلید من در دسترس بود و از آن برای نیازسنجی گروه­های مختلف سنی و اجتماعی و حتی طبقه­بندی­های جنسیتی نیز استفاده کرده­ام. حتما با خودتان می­گویید : شاه کلیدت را زودتر معرفی کن تا ما هم در راه­اندازی کسب و کارمان از آن بهره بگیریم!

     همین حالا شاه کلید در اختیار شماست، کافیست که کمی دقیق­تر شوید:

                       ” متار” شاه کلید من است. “

   “م” برگرفته از مشکلات، ” ت” برگرفته از ترس­ها، ” ا ” برگرفته از اجبارها و ” ر” برگرفته از رؤیاهاست.    به همین آسانی با داشتن این شاه کلید می­توانید در تعاملات اجتماعی و فرصت­هایی که از اکنون تا همیشه در اختیار شما قرار می­گیرد، استفاده کنید و به طور مداوم نیازسنجی کنید. این شاه کلید به شما کمک می­کند که در برقراری روابط و پیوندهایتان بهتر و دقیق­تر عمل کنید و احتمال پیروزی خود را در مذاکرات پیش رو بالا ببرید. شما با شناسایی هر یک از این کلمات در زندگی روزمره خود و با خلاقیت و ایجاد روابط منطقی بین هر یک از آنها می­توانید ایده­های منحصر به فردی را خلق کنید و در نهایت با یادگیری اصول راه­اندازی کسب و کار، هر ایده خود را به یک محصول تجاری تبدیل کنید و به عنوان یک کارآفرین پولساز در جامعه و دنیا مطرح شوید.

    در بررسی شاخص سوم هشیاری کارآفرینانه، ارزیابی و قضاوت ما را به این می­رساند که آیا واقعا فرصت­های ویژه از آن کسانی است که اطلاعات جدیدتر دارند یا خیر؟ در اینجا باید بگویم : ” در بسیاری از موارد، بله.”

   این خیلی بدیهی است که ما با داشتن اطلاعات محدود و قدیمی نمی­توانیم از مزایای رقابتی برخوردار باشیم! اگر کمی دقت کنید در حوزه­های مختلف به این پدیده مهم روانشناختی خواهید رسید. شاید بپرسید کدام پدیده؟ همین حالا به طور کامل برای شما توضیح خواهم داد:

توهم دانش مانع هشیاری کارآفرینانه است:

   من می­خواهم از پدیده­ای صحبت کنم به نام، ” توهم دانش ” یا به عبارت دیگر ” اسارت دانش “. شاید قبلا هم راجع به این پدیده مطالعه کرده باشید، اسارت دانش یا توهم دانش زمانی به وجود می­آید که مغز انسان راجع به یک موضوع اطلاعات محدودی داشته باشد. پدیده­ای که این روزها اغلب ما در سطوح مختلف اجتماعی و تحصیلی درگیر آن هستیم. هر یک از ما با داشتن سطح محدودی از اطلاعات در زمینه­های مختلف بسیاری از فرصت­های کاری و ارتباطی خود را از دست می­دهیم چون دائما در تله اسارت دانش گیر می­کنیم!

  و اما آسیب­های توهم دانش که بسیاری از افراد از آن غافل هستند و با داشتن اطلاعات محدود و اندک خودشان دائما در حال قضاوت­گری و پیش­گویی هستند و این عاملی می­شود برای مبتلا شدن به خطاهای شناختی و ایجاد طوفان­های ذهنی و در نهایت بالا رفتن سطوح اضطراب، استرس، غم، خشم و ترس در روان انسان مدرن. تجربه این سطح از خلق منفی، سلامت روان و حتی سلامت جسم ما را تهدید می­کند و ما از آن غافل هستیم.

توهم دانش یا اسارت دانش دو آسیب جدی و اساسی برای افرادی که مبتلا هستند در پی دارد.

    1) مغز انسان زمانی که راجع به یک یا چند موضوع اطلاعات محدودی داشته باشد، در برابر یادگیری و ارتقای سطوح علمی خودش، مقاومت می­کند. همین امر موجب می­شود که بسیاری از ما در روابط بین­فردی خود اختلال ایجاد کنیم. حتما دیده­اید که برخی افراد حتی حاضر نیستند به صحبت­های شما گوش دهند. آنها در برابر هرگونه انتقاد و یا ابراز عقیده به شدت گارد دارند و رفتارهای مخرب هیجانی ارائه می­دهند. البته اگر به انواع اختلال­های شخصیتی و روانی مبتلا نباشند!

   2) افرادی که درگیر توهم دانش هستند، میزان اطلاعات اندک آنها به ابزار سنجشی برای رفتارهای دیگران، تبدیل می­شود. به این معنا که در هر موقعیت ذهن قضاوت­گر آنها دست به کار می­شود و با اطلاعات محدود خود در زمینه­های مختلف به دیگران انگ و برچسب می­زنند و آنها را زیر سؤال می­برند.

      این مطالب را عنوان کردم تا به اهمیت شاخص سوم در هشیاری کارآفرینانه بیشتر پی ببرید. فردی که اسیر دانش و اطلاعات اندک خود باشد، نمی­تواند کارآفرین موفقی خودش را معرفی کند. چرا که یک کارآفرین موفق باید هشیاری کارآفرینانه داشته باشد و از آن بهره جوید. برای اینکه این نکات را بیشتر در زندگی خود لمس کنید، لازم است ارتباطهای خود را قدری بررسی کنید، خواهید دید که بسیاری از دلخوری­ها و ناکامی­های بین­فردی و حتی اجتماعی ما برگرفته از همین توهم دانش است.

به عنوان آخرین نکته می­خوام یادآور شوم، که در هر سطح و موقعیت اجتماعی و تحصیلی که هستید، هیچ­گاه لزوم آموزش و یادگیری را در زندگی خود دست کم نگیرید، در هر حوزه که فعالیت می­کنید، تا می­توانید مطالعه کنید و از منابع به روز دنیا برای یادگیری خود بهره­مند شوید. مطالعات خود را گسترش دهید و تا می­توانید از منابع دست اول علمی بهره بگیرید. کتاب­ها، مقالات علمی پژوهشی، سایت­های معتبر و به­روز، کلاسها و سمیناهای آموزشی اساتید معتبر، فیلم­ها و ویس­های آموزشی همه و همه می­توانند در جهت رشد و پیشرفت همه جانبه شما اثرگذار باشند.    در نهایت امید است که متخصصین و افرادی که در زمینه کارآفرینی تمایل به ایجاد کسب و کارهای موفق دارند، با ارتقای سطح کمی و کیفی اطلاعات خود و سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات و گرایش به شبکه­های اجتماعی و تشخیص فرصت­های کارآفرینی، عملکردی به هنگام و متناسب با نیاز سطوح مختلف جامعه داشته باشند و در زمینه آموزش کارآفرینان و کشف استعدادهای هشیاری کارآفرینی در میان جوانان و نوجوانان کشور اقدام­های علمی و عملی صورت گیرد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن